Dash: Tổ chức DAO đầu tiên

Tổ chức tự quản phi tập trung, hoặc DAO (Decentralised autonomous organization) là một trong những khái niệm mang tính cách mạng nhất trong những năm gần đây nhờ vào tiến bộ của công nghệ. Dash được xem như tổ chức đầu tiên của loại hình này và cũng thành công nhất tính đến hiện tại, với một hệ sinh thái phong phú và nguồn tài trợ đáng kể. Dưới đây là một số phân tích nhanh về các thành phần trong tổ chức Dash DAO và lý giải hoạt động của khái niệm này trên thực tế.

Cấu trúc

  • Thợ đào

Giống như các loại tiền điện tử với giao thức POW (Proof of Work), mạng lưới cơ sở của Dash dựa trên việc đào – chạy phần mềm để giải quyết các thuật toán phức tạp. Việc này vừa nhằm tạo ra đồng tiền mới (giảm dần khi đạt đến tổng 18 triệu đồng) vừa duy trì hoạt động của mạng lưới, xử lý các giao dịch để đổi lấy mức phí tối thiểu. Về lý thuyết, bất cứ ai cũng có thể là thợ đào và tham gia vận hành. Thực tế, các máy đào chuyên dụng (ASIC) có lợi thế cạnh tranh đáng kể trong việc đào, và bạn chỉ cần 1 chiếc máy và có thể mang đi bất cứ đâu.

Thợ đào nhận 45% phần thưởng trên mỗi block khi các đồng coin mới được đào.

  • Masternode (Nút mạng chủ)

Phần thứ hai của Dash DAO là masternode. Đây là các nút chạy trên lớp thứ hai của mạng Dash, cung cấp các dịch vụ đặc biệt bao gồm giao dịch tức thời và giao dịch riêng tư thông qua việc trộn lẫn các khoản tiền của nhiều người dùng. Quan trọng nhất, các masternode biểu quyết cho các thay đổi lớn về giao thức và sự phân phối ngân quỹ. Cũng bởi tầm quan trọng đó nên cần bằng chứng tài sản bảo đảm 1000 Dash làm điều kiện để được vận hành masternode. Điều này đảm bảo rằng kẻ tấn công không thể dễ dàng chi phối hàng ngàn nút và tấn công mạng vào lưới. Trong tương lai, masternode sẽ cung cấp một loạt các tính năng bổ sung khi các dịch vụ của Dash mở rộng, do đó có thể yêu cầu phải chạy trên phần cứng chuyên dụng.

Masternodes nhận 45% phần thưởng block.

  • Ngân quỹ

Cuối cùng, chìa khóa của hệ thống Dash DAO là ngân quỹ. Đây là một phần của các quỹ mới được tạo ra, có thể dùng chi tiêu hàng tháng cho bất cứ việc gì được sự đồng thuận của các masternode. Lúc đâu, ngân quỹ chủ yếu được dùng để trả cho các nhà phát triển, nhưng từ đó nó đã mở rộng chi trả cho toàn bộ hệ sinh thái. Một đề xuất với nội dung, số lượng Dash và khung thời gian (thường là một tháng, một chu kì). Một tỉ lệ thực 10% các masternode phải chấp nhận nó, có nghĩa là với 4.700 nút nó sẽ cần phải nhận được ít nhất 470 phiếu đồng ý, 600 đồng ý + 130 không đồng ý, hoặc tương tự. Khi đã đạt tiêu chuẩn, đề xuất đó sẽ được chi trả trực tiếp trên blockchain.

Ngân quỹ có thể chiếm đến 10% phần thưởng khối.

Cách vận hành

  • Khai thác, ngân quỹ, sử dụng tiền đảm bảo tham gia tự do

Yếu tố quyết định nhất với một tổ chức DAO là tính phi tập trung, và một yêu cầu của nó là sự tham gia tự do. Với Dash, bất cứ ai cũng có thể tham gia khai thác để vận hành mạng lưới, nhận tiền dưới dạng phí giao dịch cũng như khi coin mới được tạo ra. Không thể ngăn cản một cá nhân tham gia khai thác và nhận Dash. Khi có đủ lượng Dash, bạn có thể trở thành một masternode, tham gia vào việc biểu quyết cho sự vận hành của mạng lưới, các khoản chi tiêu từ ngân sách, tất cả không cần sự cho phép của người khác. Về lý thuyết, mỗi cá nhân tham gia Dash hiện tại đều có thể bị xóa sổ hoặc kiểm duyệt, nhưng DAO sẽ vẫn tiếp tục. Đơn giản, một người mới có thể bắt đầu khai thác, nhận phí, tích lũy Dash, trở thành các masternode mới, đưa các đề xuất tài trợ cho nhóm phát triển mới và khôi phục toàn bộ mạng lưới.

Lưu ý quan trọng là cấu trúc của Dash góp phần cho sự lớn mạnh trong khả năng phân phối. Giá trị của nó là sự tiện dụng khi làm một hệ thống thanh toán, nghĩa là để duy trì giá trị đó, nó phải được sử dụng rộng rãi trong thương mại. Do đó cần phải được phân phối ở nhiều nơi và tạo cơ hội cho nhiều người trở thành các masternode, tham gia vào quản trị. Các đề xuất ngân sách cần được tài trợ cho nhiều dự án khác nhau, hoặc bán hoặc sử dụng Dash để vận hành, phân phối. Cuối cùng, cả masternode và thợ mỏ đều có được thu nhập từ mạng lưới, chịu chi phí để thực thi các hoạt động, khuyến khích mở rộng sự phân phối cho đồng tiền Dash.

  • Sự thế chấp và hệ sinh thái cân bằng đảm bảo tính phi tập trung và sự hài hòa

Dash có hệ sinh thái cân bằng và đóng nhiều vai trò, nhưng có thể phân chia thành ba yếu tố: thợ mỏ, masternode và nhóm phát triển. Nhóm phát triển viết mã code, làm nền tảng cho toàn bộ mạng lưới, trông cậy vào thợ mỏ và masternode thực thi các mã đó, sự biểu quyết của masternode cho việc tài trợ chi phí vận hành. Thợ mỏ chạy mã, thực hiện các giao dịch trong mạng lưới mạng dựa vào mã có giá trị viết bởi nhóm phát triển, sự hỗ trợ của masternode cho các chức năng đặc biệt và đưa ra các quyết định về quản trị. Cuối cùng, masternode cần thợ mỏ thực hiện các giao dịch trong mạng lưới một cách mượt mà và đội phát triển mạnh để giữ cho mạng lưới luôn được cải thiện, làm gia tăng giá trị đầu tư. Mỗi yếu tố trên bổ xung và hỗ trợ cho nhau để cùng tồn tại.

Một nguyên tắc quan trọng để giữ tổ chức Dash DAO vận hành hiệu quả là sự thế chấp. Masternode năm giữ một khoản tài chính đáng kể trong Dash, sẽ không thể đưa ra quyết định làm giảm giá trị của nó. Thợ mỏ đầu tư vào các thiết bị chuyên dụng để vận hành mạng lưới, thiết bị có hoặc không thể đào các loại tiền khác (trong tương lai, thợ mỏ có thể phải thế chấp Dash để được khai thác). Các nhà phát triển cũng được trả lương trực tiếp bằng đồng Dash. Như vậy, mọi thành tố trong hệ sinh thái Dash đều có lợi tức trực tiếp về tài chính khi hệ thống vận hành tốt.

  • Ngân quỹ, các nút mạng được khuyến khích, và tiền kỹ thuật số hướng đến sự đảm bảo tính tự cung tự cấp

Yếu tố quan trọng tạo nên một tổ chức DAO thật sự là tính tự chủ. Dash là hoàn toàn tự cung tự cấp, với mọi khía cạnh của mạng lưới đều được chi trả bởi chính mạng lưới của nó. Masternode được chi trả để giữ các nút luôn hoạt động, như vậy sẽ có khả năng cung cấp phần cứng tốt hơn và băng thông cao hơn khi mạng lưới yêu cầu. Thợ mỏ được chi trả để vận hành mạng lưới, vì khối lượng các các giao dịch cần xử lý ngày càng nhiều, các khoản phí mà họ nhận được cũng tăng lên. Cuối cùng, việc phát triển, mối liên hệ công khai, việc quảng bá, phân phối hay bất cứ việc gì cần để xây dựng một hệ sinh thái lớn mạnh đều có thể được tài trợ thông qua ngân quỹ. Tất cả những điều này đảm bảo không có tổ chức bên ngoài nào phải góp vốn hay tham dự vào mạng lưới, do đó sẽ không thể gây ra các ảnh hưởng tiêu cực.

Sự đồng thuận

Cuối cùng, một yếu tố quan trọng khiến một mạng lưới tự trị phi tập trung trở thành một tổ chức, đó là sự đồng thuận. Trong khi mạng lưới hoạt động mượt mà với các thành phần vận hành độc lập, khi quyết định cần đưa ra cho toàn bộ mạng lưới, sự đồng thuận có thể đạt được thông qua việc biểu quyết từ các masternode.

Minh chứng nổi bật nhất là biểu quyết cho việc có hay không tăng kích thước khối, củng cố sự đồng thuận của mạng lưới để theo đuổi mở rộng nội-blockchain, thay vì phương án ngoại vi gán lên chuỗi khối chính. Đây là vấn đề nhức nhối của cộng đồng Bitcoin kéo dài nhiều năm trời, cho tới khi bị phân tách làm 2 và không thể đạt được đồng thuận cho việc mở rộng. Khả năng của Dash nhanh đạt được được đồng thuận đảm bảo dẫu là mạng lưới cho hàng ngàn cá thể riêng biệt vẫn có thể vận hành dưới định hướng chung duy nhất.

Nguồn: DashforceNews